Szachy to bardzo stara, piękna i mądra gra. Królewska gra, jak zwykło się, nie bez powodu, mówić. Aby dobrze grać w szachy, należy znać zasady, a później dużo ćwiczyć. Nie ma jednej słusznej recepty, jak zostać szachowym arcymistrzem, poza tym, że należy grać przy każdej nadarzającej się okazji i doskonalić się, wzbogacając swoje doświadczenie.

Zasady gry w szachy

Aby to jednak osiągnąć, należy wpierw posiąść zasady gry. Niniejszy tekst powinien przybliżyć je nieco i sprawić, że dwóch niedoświadczonych graczy będzie mogło usiąść naprzeciw siebie i rozegrać pierwsze partie. Gdy oswoją się nieco z szachownicą, będą mogli przejść do bardziej zaawansowanych zasad.

Plansza do szachów (szachownica) składa się z 64 pól, umieszczonych naprzemiennie (czarne i białe) w ośmiu rzędach po osiem pól. Rzędy numerowane są od 1 do 8, podczas gdy kolumny od „a” do „h”. Pole „a1” ma kolor czarny. Jeden z graczy będzie grał bierkami białymi, drugi czarnymi. Kto zagra którymi można określić przez losowanie, lub umówić się wcześniej.

Bierki białe rozstawiane są w rzędach 1 i 2, przy czym w rzędzie 1 ustawiamy figury, a rząd 2 w całości składa się z pionów. Figury (licząc od pola „a1” do „a8”) ustawiamy w porządku: wieża, skoczek, goniec, hetman, król, goniec, skoczek, wieża. Bierki czarne ustawiamy w lustrzanym odbiciu do białych, w rzędach 7 i 8 (w rzędzie 7 piony, w rzędzie 8 figury). Zaczyna gracz, używający bierek w kolorze białym.

Figury w szachach

Poszczególne figury poruszają się następująco:

Wieża: o dowolną liczbę pól, w jednej kolumnie lub jednym rzędzie („poziomo” lub „pionowo” na szachownicy).

Skoczek: o dwa pola w dowolnym kierunku („pionowo” lub „poziomo”) i jedno pole w dowolny bok. Jest to jedyna figura, która może „przeskakiwać” przez inne bierki.

Goniec: o dowolną liczbę pól, w jednej linii, po „skosie” (jeden goniec danego gracza porusza się wyłącznie po polach białych, drugi po czarnych).

Hetman: łączy w sobie możliwości wieży i gońca.

Król: jak hetman, ale tylko o jedno pole.

Pion: może poruszać się o jedno pole naprzód (w pionie, w kierunku, z którego zaczynał przeciwnik. Białe piony poruszają się w kierunku rzędu „8”, a czarne w kierunku rzędu „1”). Pion, który nie poruszył się od początku partii i wciąż stoi na swoim polu początkowym, może poruszyć się o dwa pola naprzód.

Wszystkie bierki poza pionem biją w ten sam sposób, w jaki się poruszają – gdy zatrzymają się na polu zajętym przez bierkę przeciwnika, ta jest usuwana z gry (wyjątkiem jest król). Pion bije wyłącznie na skos (bicia pionem nie wykonuje się poruszając o jedno pole naprzód, ale o jedno pole na skos, w kierunku z którego zaczynał przeciwnik). Jeśli pole to jest puste, pion nie może się tam poruszyć.

Cel gry w szachy

Celem gry, jest doprowadzenie do sytuacji, gdy król przeciwnika znajdzie się w niebezpieczeństwie i nie będzie miał jak go uniknąć. To zakończenie nazywa się „matem” (lub „szachem matem”), w odróżnieniu do zwykłego zagrożenia króla, które to ustawienie nazywamy „szachem”. Kiedy uda nam się doprowadzić do sytuacji zagrożenia króla przeciwnika (któraś z naszych figur znajdzie się w sytuacji, w której w następnym ruchu mogłaby „zbić” króla, oznajmiamy to przeciwnikowi mówiąc „szach”.

Przeciwnik musi wtedy wykorzystać swój ruch, by zlikwidować zagrożenie – przez ucieczkę królem, zasłonięcie go inną figurą lub zbicie napastnika. Nie można także samemu postawić się w sytuacji, kiedy król będzie zagrożony – takiego ruchu nie wolno wykonać. Jeśli przeciwnik nie może uciec spod „szacha” w sposób, który gwarantuje bezpieczeństwo króla, przegrywa.

Możliwa jest także sytuacja, gdy jeden z graczy nie może wykonać ruchu (każdy ruch doprowadziłby do zaszachowania króla), ale w obecnej chwili król nie znajduje się na zagrożonym polu. W takiej sytuacji następuje „pat”, czyli zakończenie partii bez ogłaszania zwycięzcy. To samo może zaistnieć jeszcze w sytuacji, gdy żaden z graczy nie ma wystarczającego zestawu figur, by dać mata przeciwnikowi lub gdy zostanie wykonanych pięćdziesiąt ruchów bez bicia i ruchu pionem albo gdy trzeci raz powtórzy się na szachownicy ten sam układ. Możliwy jest także remis w przypadku powstania tak zwanego „wiecznego szacha”.

Podsumowanie

Gdy już trochę pogracie, zainteresują was z pewnością zasady zaawansowane, takie jak dodatkowe ruchy („roszada” czy „bicie w przelocie”), promocja piona czy wspomniany „wieczny szach”. Będzie wtedy czas na zaznajomienie się z zegarem szachowym czy sposobem zapisywania partii, w celu jej późniejszego odtworzenia. Być może zapoznacie się z innymi odmianami szachów (szybkimi, błyskawicznymi, korespondencyjnymi czy symultaną). Świat gry stanie przed wami otworem!

Szachy – absolutne podstawy gry
4.5/5 (4 ocen)


Gry online i inne sposoby na zarabianie w internecie
Pomysły na prezent dla młodej mamy